Wat is fietsnavigatie?
Fietsnavigatie wijst je onderweg de weg, met een kaart op je stuur en vaak een pieptoon of trilling als je moet afslaan. Je kunt een route volgen die je vooraf hebt gepland, of het systeem zelf een route laten berekenen over fietspaden en rustige wegen.
Dat is handig bij lange tochten, in een onbekende omgeving en op vakantie. Ook in Nederland, met zijn fijnmazige netwerk van fietspaden en knooppunten, scheelt het veel zoekwerk. Je hoeft niet meer bij elk bordje te stoppen en kunt onderweg makkelijk een omweg of kortere route kiezen.
Er zijn grofweg vier manieren om op de fiets te navigeren. Welke het beste past, hangt af van hoe vaak je fietst, hoe lang je tochten zijn en of je een sportieve of recreatieve fietser bent.
Een recreatieve fietser die op zondag een rondje knooppunten rijdt, heeft vaak genoeg aan een app. Een wielrenner of gravelfietser die wekelijks lange ritten maakt, wil juist een scherm dat dagen meegaat en tegen een stootje kan. Toerfietsers die meerdaagse tochten maken, letten vooral op offline kaarten en een accu die je onderweg kunt bijladen.
Vier vormen van fietsnavigatie
Van de telefoon die je al hebt tot een speciale fietscomputer.
Fietscomputer met navigatie
Compact, zuinig en goed afleesbaar in de zon. Toont ook snelheid, afstand en sensordata.
Telefoon met fiets-app
Groot scherm en gratis te proberen. Wel gevoelig voor regen en een snel lege accu.
E-bike display
Sommige e-bikesystemen tonen navigatie op het eigen display, gekoppeld aan een app op je telefoon.
Sporthorloge
Trilt bij elke afslag en toont een eenvoudige route. Handig als aanvulling, minder als enige kaart.
Fietsnavigatie kiezen: waar let je op?
Een goede fietsnavigatie valt onderweg nauwelijks op. Let bij het kiezen op deze punten:
- Leesbaarheid: een scherm dat in fel zonlicht goed te lezen is. Fietscomputers gebruiken vaak een scherm dat juist in de zon helder blijft.
- Accuduur: fietscomputers halen vaak tientallen uren, een telefoon met scherm aan maar een paar uur. Neem bij lange tochten een powerbank mee.
- Kaarten en fietsnetwerk: staan fietspaden, onverharde wegen en knooppunten op de kaart? En werkt de kaart offline?
- Routes overzetten: kun je routes uit een planner zoals Komoot synchroniseren of een GPX-bestand inladen?
- Waterdichtheid: regen hoort bij fietsen in Nederland. Kies een apparaat of telefoonhoes dat daartegen kan.
- Houder: een stevige, trillingsvrije bevestiging op het stuur of een stuurpen.
Fietscomputer of telefoon?
Veel fietsers beginnen met hun telefoon. Dat is logisch: je hebt hem al en apps als Komoot laten je routes plannen en volgen. Voor korte ritjes en af en toe een tocht werkt dat prima. Zet de telefoon wel in een goede houder en download de kaarten vooraf, zodat je niet afhankelijk bent van mobiel bereik.
Fiets je vaak en lang, dan kom je met een telefoon al snel tegen de grenzen aan. De accu loopt hard leeg, het scherm is in de zon slecht te lezen en een val of regenbui kan duur uitpakken. Een fietscomputer is daarvoor gemaakt. Hij is kleiner, zuiniger, robuuster en koppelt met sensoren voor hartslag, cadans en vermogen.
Wat doet een e-bike display?
Bij sommige e-bikes kun je via een app op je telefoon een route naar het display sturen. Het systeem houdt dan soms rekening met de resterende accucapaciteit. Hoe goed dat werkt, verschilt sterk per merk en systeem. Lees de mogelijkheden goed na voordat je ervan uitgaat.
Fietsnavigatie op vakantie
Ga je met de fiets naar het buitenland, dan worden offline kaarten extra belangrijk. Mobiel internet is niet overal even goed en in bergachtige gebieden of afgelegen streken heb je soms helemaal geen bereik. Download de kaarten van je bestemming dus thuis via wifi. Veel lange-afstandsroutes zijn bovendien als GPX-bestand te downloaden, zodat je ze direct op je fietscomputer of in je app kunt zetten. Vergelijk ook welke navigatie-app offline kaarten ondersteunt.
Zo zet je een route op je fietsnavigatie
Met een paar stappen fiets je een zelfgeplande route zonder te zoeken.
-
Plan je route
Maak een route in een routeplanner of app. Kies een fietsprofiel, zodat de route over fietspaden en rustige wegen loopt.
-
Zet de route over
Synchroniseer de route met je fietscomputer of exporteer hem als GPX-bestand. Hoe je zo’n bestand opent en overzet, lees je in ons artikel over het GPX-bestand.
-
Download de kaart
Zorg dat de kaart van het gebied offline beschikbaar is, vooral in het buitenland of in natuurgebieden.
-
Controleer accu en houder
Laad alles volledig op en check of de houder goed vastzit voordat je vertrekt.
Mag je je telefoon gebruiken op de fiets?
Sinds 1 juli 2019 is het in Nederland verboden om tijdens het fietsen een telefoon of ander mobiel apparaat vast te houden. Navigeren met een telefoon of fietscomputer in een houder op het stuur mag wel. Een route invoeren of wijzigen doe je het beste even stilstaand aan de kant.
Het verbod geldt voor alle mobiele elektronische apparaten, dus ook voor een losse navigatie of tablet. Dat geldt op een gewone fiets, een e-bike en een speedpedelec: houd je handen aan het stuur en laat het apparaat in de houder zitten.
Let op: ook als je telefoon in een houder zit, leidt kijken en tikken af. Gebruik waar mogelijk geluid of trillingen bij afslagen, zodat je je ogen op de weg houdt.
Plan je route thuis op een groot scherm en laat je fietsnavigatie onderweg alleen volgen. Zo stop je minder vaak en geniet je meer van de rit.
Tip van de redactie
Routes plannen met Komoot
Lees hoe je met Komoot een fiets- of wandelroute maakt en hem op je telefoon of fietscomputer zet.
Veelgestelde vragen
Ja, veel routeplanners en apps kunnen een route over de Nederlandse en Belgische knooppunten plannen. Op je scherm volg je die route dan gewoon als lijn. Sommige apps tonen de knooppuntnummers ook op de kaart.
Een fietscomputer heeft de kaarten op het apparaat en werkt daardoor zonder internet. Bij een app moet je de kaart van het gebied vooraf downloaden. Zonder offline kaart zie je onderweg mogelijk alleen een lijn zonder ondergrond.
Onder open hemel bepaalt een moderne ontvanger je positie meestal tot op een paar meter. In bossen, smalle straten of tussen hoge gebouwen kan dat minder zijn. Apparaten die meerdere satellietsystemen gebruiken, presteren daar vaak beter.
Op de fiets meestal wel, al zijn sterke trillingen op onverharde wegen niet goed voor elke telefoon. Kies een stevige houder, eventueel met trillingsdemping, en een hoes tegen regen.
Veel fietscomputers en apps kunnen een rondrit voorstellen op basis van een gewenste afstand of duur. Je kiest een vertrekpunt en een richting, en het systeem stelt een route over fietsvriendelijke wegen voor. Controleer die route wel even voordat je vertrekt.